„We willen ons geld terug.”
Nee, geen verre echo van de Iron Lady Margaret Thatcher die in de jaren tachtig geld uit Brussel voor Groot-Brittannië opeiste en met haar handtas op de Europese vergadertafel sloeg. Datum: 26-01-2010 | terug naar het overzicht
Maar president Barack Obama, die deze week terugbetaling eiste van de miljarden waarmee de Amerikaanse overheid banken heeft gered van de ondergang die ze in hun financiële overmoed over zichzelf hadden afgeroepen.
Aanleiding voor de presidentiële uitval zijn de „obscene bonussen” die de bankiers van Wall Street voor zichzelf hebben klaargezet, terwijl de Amerikaanse economie in diepe recessie verkeert, de werkloosheid 10 procent bedraagt en het begrotingstekort naar recordhoogte is opgelopen. Washington heeft dringend geld nodig en de stemming onder de Amerikaanse bevolking is grimmig.
„Het publiek steunt op het ogenblik alles, tot en met het doodschieten en verbranden van de bankiers”, zei een medewerker van de Washingtonse denktank Brookings Institute.
Tot verbale of fysieke lynchpartijen zal het niet komen als volgende week in Den Haag de openbare verhoren beginnen van de Tijdelijke Commissie Onderzoek Financieel Stelsel, de commissie-De Wit. In Nederland is de publieke en politieke verontwaardiging over het gedrag van bankiers minder heftig. Ook al was ook voor Nederlandse bankiers in overlevingsnood de overheid de laatste kroeg voor de woestijn. Het zal toekomstige kabinetten nog jaren kosten om de gaten die de crisis in de publieke financiën heeft geslagen, te dichten. De oproep van Obama aan andere landen om het Amerikaanse initiatief van een banktax te volgen, zal minister van Financiën Bos en diens Europese collega’s niet zijn ontgaan.
Bankiers hebben een standaardreactie als hun bonusstelsel onder politiek vuur komt. Als de beste mensen – die het meeste geld voor een bank verdienen – niet rijkelijk beloond worden, dan gaan ze naar de concurrent waar ze een hogere beloning krijgen. Bonussen zijn nodig om topkwaliteit te handhaven.
Maar de kwaliteiten die de financiële sector over de top hebben gejaagd, kunnen beter gemist dan beloond worden. Er is ook geen sluitend argument waarom de best gekwalificeerde mensen van banken hun talenten niet zouden inzetten voor maatschappelijk nuttiger activiteiten.
Bankiers zijn anders geprogrammeerd. Ze sluiten deals omwille van de deals. Ze eisen bonussen omwille van de bonussen. Mooie taak voor de commissie-De Wit om die mentaliteit te doorbreken. Niet zozeer door geld te eisen, maar door een psychiater aan te trekken die deze neurale stoornis kan behandelen.
NRC Handelsblad
15 januari 2010
